Ból brzucha, zaparcia, wzdęcia – dowiedz się co może być przyczyną ?

Zobacz czym jest ZJD i jak do tego podejść

Czym jest ZJD?

ZJD – Zespół Jelita Drażliwego to chroniczny problem zdrowotny, który najczęściej objawia się bólami brzucha, wzdęciami, gazami, biegunką. Jest to niewdzięczny problem, który w znaczący sposób pogarsza jakość życia. ZJD to spolszczony skrót nazwy, a w artykule będę używał również określenia IBS ( Irritable Bowel Syndrome –  anglojęzyczna nazwa). 

Duża część osób, której doskwierają problemy ze strony układu pokarmowego – nie chce rozmawiać o tym z innymi. Raczej pozostawiają to dla siebie. IBS to najbardziej rozpoznawalna choroba jelit. 

Różne rodzaje IBS

Wyróżnia się 4 główne podrodzaje zespołu drażliwego jelita:

  1. Postać biegunkowa – IBS-D – jeśli w ponad 25% masz luźny/wodnisty stolec
  2. Postać zaparciowa – IBS-C – jeśli w ponad 25% masz twardy/grudkowaty stolec
  3. Postać mieszana, biegunkowo-zaparciowa – IBS-M – jeśli masz na zmianę stolec luźny/wodnisty, a twardy/grudkowaty
  4. Postać nieokreślona – IBS-U – problem z przyporządkowaniem stolca do powyższych kryteriów.

Klasyczne diagnozowanie IBS

Jeśli masz problem z poniższymi symptomami/objawami, rozważ dalszą diagnostykę. 

  1. Ból brzucha conajmniej raz w tygodniu w ciągu ostatnich 3 miesięcy.
  2. Problemy z wypróżnianiem się (zaparcia).
  3. Problemy z systematycznością wypróżnień (zaparcia).
  4. Problemy z formą wypróżnienia (biegunka).

Polecane badania

Gdy masz wyżej wymienione objawy, warto abyś zrobił głębszą diagnostykę stanu zdrowie, poprzez wykonanie badań:

  1. Kalprotektynę z kału
  2. CRP
  3. Pełną morfologię
  4. Gospadarkę żelaza
  5. Albumine
  6. Skan mikroflory jelitowej
  7. Pasożyty (jeśli często podróżujesz)

Kalprotektyna (badanie kału) to badanie jest mało popularne, na szczęście możecie je wykonać np. w Instytucie Mikroekologii w Poznaniu. Jest bardzo dobre, jeśli chodzi odróżnienie choroby dolnego układu trawiennego, np. u młodego pacjenta u którego występują od 6 miesięcy symptomy i brak objawów klinicznych – negatywny wynik kalprotektyny określa diagnozę i pozwala przejść do fazy zarządzania chorobą. Kolonoskopia u młodych osób bez objawów klinicznych nie jest wskazana.

Jaka dieta?

Diety o niskiej zawartości fermentujących oligosacharydów, disacharydów, monosacharydów i polioli (FODMAP) są bardzo skuteczne w redukowaniu objawów IBS – w krótkim czasie osoby osiągają około 70-75% ustąpienia objawów i poprawy jakości życia. 

FODMAP są słabo absorbowane, wysoce osmotyczne i szybko fermentujące przez co zwiększa się ilość wody w jelitach oraz pojawiają się gazy. Produkty wysokie w FODMAP nie są szkodliwe, osoby, które nie mają problemów z ich trawieniem nic nie poczują. Jednak osoby, które mają problem po ich spożyciu, będą miały nabrzmiały brzuch, pojawi się ból, biegunka.

Najlepiej jest udać się do dietetyka, który ma w tym doświadczenie. Ponieważ nie wolno przez całe życie spożywać produktów niskich w FODMAP, gdyż obniża to różnorodność spożywanych warzyw i owoców, a to przekłada się na niedobory żywieniowe. Należy po mału wprowadzać produkty zawierające FODMAP do diety.

Jak sobie z tym radzić?

Na początku najlepiej jest zacząć od zmiany diety, medytacji, relaksu. Według badań naukowych, najlepszymi metodami bez użycia lekarstw jest:

Rozwiązania terapeutyczne:

  1. psychoterapia – poprawa 20%
  2. hipnoterapia – poprawa 23%

Rozwiązania dietetyczne:

  1. diety z niską zawartością FODMAP – poprawa 70%
  2. probiotyki – poprawa 14%

Stosowanie probiotyków zależy od tego jakie szczepy bakterii się suplementuje. Dobór  odpowiedniej probiotykoterapii, sprowadza się wykonania badania mikroflory jelitowej, dzięki czemu będziesz widział jak wygląda stan Twojej mikroflory jelitowej. Co raz więcej badań naukowych potwierdza skuteczność stosowania probiotyków w walce z IBS.

Od czego zacząć?

Zacznij od wprowadzenia aktywności fizycznej, a jeśli masz problem z radzeniem sobie ze stresem – wprowadź medytację, techniki oddechowe. Odłóż alkohol i produkty po których bezpośrednio gorzej się czujesz. Często u osób z IBS pojawiają się problemy z nietolerancją laktozy – możesz spróbować odłożyć nabiał na okres 7 dni i sprawdzić czy poczujesz różnicę.

Leczenie za pomocą lekarstw

Powinno zostać skonsultowane z lekarzem. Badania naukowe nie wykazują większej poprawy niż 20% po stosowaniu lekarstw, natomiast większość pozytywnych efektów z ich przyjmowania związana była z placebo.

Podsumowanie

Niestety choroba IBS jest bardzo uciążliwa. Z pozoru nie brzmi groźne, jednak bardzo utrudnia życie. Do tego osoby, które mają z nią problem zazwyczaj same muszą szukać odpowiedzi na to jak sobie z tym radzić. Nieleczona przez dłuższy okres może prowadzić do poważniejszych problemów zdrowotnych. Aby prawidłowo sobie radzić, należy szczegółowo notować to co się zjada w ciągu dnia oraz zwracać uwagę na zawartość FODMAP w produktach. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o diagnostyce stanu zdrowia, zapraszam na stronę Instytutu Mikroekologii .

Źródła informacyjne:
Ecushla C Linedale and Jane M Andrews Med J Aust 2017; 207 (7): 309-315. || doi: 10.5694/mja17.00457

Leave a Comment

Start typing and press Enter to search

kobieta je czekoladę